Liever een vlieg dan een wesp?

Ik weet niet meer hoeveel zomers terug het was. Zeker een jaar of vier. Het was in mijn herinnering een mooie, warme zomer en er heerste een wespenplaag.

Ik ben zeer diervriendelijk, bijna extreem. Ik dood nooit zelf (bewust) enig dier. Maar deze zomer waren de wespen niet te harden. Geen moment rust op jouw terras of gewoon ergens buiten.

Dus ik besloot om twee wespenvangers op te hangen. Zo’n omgekeerde flesconstructie van glas. Je vult het met een zoetige vloeistof en de wesp vliegt er via de onderkant in en komt er niet meer uit en verdrinkt op den duur.

Zittend thuis op het terras en kijkend naar mijn twee succesvolle wespenvangers vielen mij twee dingen op. Ik vond het vreemd dat een wesp blijkbaar wel in staat was om de ingang naar de zoetigheid te vinden maar , in zijn euforie,  niet in staat was de weg terug te onthouden laat staan terug te vinden. Het tweede wat mij opviel is dat het juist de vliegen waren die dat wel lukte.

In mijn beeld van wespen en vliegen staan wespen behoorlijk hoger als het gaat om intelligentie. Ik vind de wesp een intelligenter dier dan een vlieg. Ik denk ook wel dat het een grotere herseninhoud heeft. Toch ontsnapte er veel meer vliegen en vrijwel geen wesp. How come?

 

Wat doen vliegen anders en wat deden de wespen niet?

·      Vliegen blijven in beweging. Ondanks de stress situatie of juist daarom bleven de vliegen extreem veel in beweging. Niet dat de wespen niet beweegde, nee de vliegen beweegde kriskras, random, vrij. De wespen waren gefocust op de zon, het licht en probeerde door het glas heen naar buiten te komen. Door hun opportunistisch vlieggedrag stootte een vlieg dan wel ooit een keer op de uitgang. Deze kans was voor de wesp vrijwel nul!

·      De wesp is blijkbaar niet in staat om het gedrag van de vlieg over te nemen of er van te leren. De angst is zo groot en/of de programmering is zo hard dat het niet in een wesp opkomt om te leren en te veranderen.

·      De wesp is niet in staat om (een ‘andere of mindere’) te volgen. Hardnekkig vasthouden aan de eigen ontsnappingsstrategie en niet om zich heen kijken wie wel de uitgang vond.

Natuurlijk is het een feit dat een wesp (en een vlieg) een beperkt geheugen en leervermogen hebben en daarom heel primair reageren.

 

Een mens heeft wel een geheugen en leervermogen. Sommige zeggen dat wij zelfs een geweten hebben.  Toch zie ik vooral in crisissituaties ‘wespengedrag’ in organisaties en bij mensen.

 

Een belangrijke reden is dat wij als intelligent wezen in crisis-, stress- of angstsituaties toch heel primair als een neanderthaler reageren. Angst is een 5x sterker motivator dan winst. Wij, mensen, zijn bereid om 5x zoveel energie te steken om iets niet te verliezen dan om iets te winnen.

Een tweede reactie van onze neanderthaler is dat hij / zij in situaties waar hij / zij zich onder druk gezet voelt of in een hoek gedreven wordt gaat terugvallen op zijn overtuigingen en wel in een extreme mate. Het leidt tot extremisme en hier zijn vele voorbeelden van. Hoe meer er te verliezen is hoe sterker de angst-motivator en dus de kans op extreem gedrag. Extreem gedrag is dan niet alleen vasthouden aan bestaande waarden en normen maar deze in het extreme te gaan beleiden.

Een derde fenomeen is dat angst in een extreme situatie uiteindelijk aanzet tot irrationeel gedrag. Het bekende ‘kat in het nauw’ fenomeen. Het accepteren van (onaanvaardbare) risico’s.

 

Nu zijn vele organisaties / mensen in een crisissituatie. Ook hier zie ik nu de primaire reactie van zich terugtrekken op de bekende overtuigingen en recepten. Wat leren ons de vliegen?

Blijf bewegen met een sterke wil en open instelling. Stel Uw overtuigingen ter discussie. Bekijk het tegenovergestelde (what if…). Kijk naar wie nu succes heeft en zet arrogantie overboord. Blijf kijken naar de feiten. Beperk het risico (small is beautiful !!). Vervang de leiding.

 

 

Er zijn nog geen reacties geplaatst.

Contact

Tel: +31 6 15011686  john@johngeurts.nl  
John's contactgegevens

Blog

Over wat mij bezighoudt, wat mij beweegt. Graag ga ik de discussie aan; voel je vrij om te reageren!
John's blog

Over John

Wie ben ik, wat doe ik, waar ligt mijn kracht en wat beweegt mij?      
John's drijfveren

Ik heb een video toegevoegd aan een @YouTube-afspeellijst: https://t.co/FNovEyipBG Ferry Ultra feat. Ashley Slater - Why Did You Do It

17-04-2018 21:55 uur